close

  • Polsce – służyć, Europę – tworzyć, Świat – rozumieć

     

  • ORGANIZACJE POLONIJNE

  • Na terenie chicagowskiego okręgu działa obecnie ok. 180 autonomicznych organizacji polonijnych. Istnieją sytuację kiedy nie udaje się dokonać wyraźnego podziału na organizacje będące podmiotami w pełni niezależnymi, a różnego rodzaju klubami i kołami, których autonomiczność ograniczona jest przynależnością do większych organizacji bądź stowarzyszeń o charakterze „parasolowym”. Tego typu mniejszych organizacji, będących zazwyczaj częścią większych struktur, w okręgu działa ponad 400.

    Wybór Chicago jako miejsca osiedlenia pierwszej dużej fali emigracji polskiej do USA na przełomie XIX i XX wieku, jak również dynamiczny rozwój ekonomiczny tej aglomeracji zarówno w tamtym okresie, jak i w latach późniejszych zadecydowały, iż właśnie w tym mieście mają swoje siedziby najsilniejsze, a zarazem najstarsze organizacje polonijne w Stanach Zjednoczonych.

    Kongres Polonii Amerykańskiej – założona w 1944 roku organizacja o charakterze „parasolowym”, uznawana jest za reprezentanta środowisk polonijnych w USA. Choć w jego ramach działa kilkaset organizacji i klubów polonijnych, środki na utrzymanie struktury krajowej Kongresu pokrywane są w całości przez Związek Narodowy Polski. Centrala Kongresu mieści się w Chicago i sprawuje nadzór nad 41 wydziałami stanowymi i oddziałami w 23 stanach (wydziały finansują swoją działalność ze składek członkowskich) oraz Biurem KPA w Waszyngtonie. Najwyższą władzą KPA jest Krajowa Rada Dyrektorów składająca się ze 125 dyrektorów wybieranych przez wydziały stanowe i organizacje krajowe oraz 10 dyrektorów wybieranych przez samą Radę. Od 2005 roku Prezesem KPA jest Frank J. Spula. Utrzymanie unii personalnej Prezesa KPA i Związku Narodowego Polskiego uważane jest za gwarant finansowego bezpieczeństwa ponadstanowej struktury Kongresu.

    Związek Narodowy Polski – założona w 1880 roku w Chicago największa polonijna organizacja o charakterze „bratnim”, licząca ok. 180 tys. członków (warunkiem członkostwa jest wykupienie związkowych polis ubezpieczeniowych, głównie polis na życie). ZNP stanowi organizacyjno-finansowe zaplecze KPA. Związek jest także właścicielem gazety (Dziennika Związkowy – wydawany od 1908 r.) i stacji radiowej.

    Zjednoczenie Polskie Rzymsko-Katolickie w Ameryce – najstarsza organizacja polonijna w USA o charakterze „bratnim”, założona w 1873 roku. Zjednoczenie jest także założycielem i głównym sponsorem działalności Muzeum Polskiego w Ameryce – największej tego typu instytucji w Stanach Zjednoczonych. Prezesem ZPRKA od 2010 r. jest Joseph Drobot.

    Związek Polek w Ameryce – utworzony w 1898 roku. Źródłem finansowania działalności tej organizacji są również ubezpieczenia. Związek Polek był jednym z założycieli Kongresu Polonii Amerykańskiej.

    Związek Podhalan w Ameryce Północnej – utworzony na przełomie 1928/29 roku, posiada ponad 75 kół, w 4 stanach. Siedziba organizacji znajduje się w Domu Podhalan w Chicago. Za promocję polskiej kultury ludowej w USA Związek wyróżniony został m.in. medalem Zasłużony Kulturze Gloria Artis, przyznanym przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego RP.

    Związek Klubów Polskich – założony w 1925 roku jako organizacja charytatywna zrzeszająca kluby reprezentujące wioski, miasta, powiaty i województwa różnych regionów Polski na terenie Chicago (pod obecną nazwą działa od 1928 roku). Do Związku należy blisko 40 klubów regionalnych.

    Legion Młodych Polek - organizacja powstała we wrześniu 1939 roku. Fundusze na finansowanie akcji charytatywnych Legion uzyskuje z organizowania Bali Amarantowych, będących jednym z największych przedsięwzięćcharytatywnych Polonii amerykańskiej.

    W chicagowskim okręgu działają także organizacje kombatanckie. Do głównych należy zaliczyć Stowarzyszenie Weteranów Armii Polskiej w Ameryce, Koło byłych Żołnierzy Armii Krajowej i Fundację Armii Krajowej w Chicago oraz Stowarzyszenie Polskich Kombatantów w Chicago.

    W Chicago swoją siedzibę ma Zrzeszenie Nauczycieli Polskich w Ameryce.

    Polskie kluby studenckie są aktywne na chicagowskich uczelniach Loyola, DePaul, University of Illinois at Chicago i Urbana-Champaign, University of Chicago, Northeastern Illinois University, Northwestern University, University of Indiana in Bloomington, University of Michigan in Ann Arbor.

    W życiu polonijnym, ważną rolę odgrywają także kluby sportowe, które organizując doroczne turnieje i zawody ożywiają życie Polonii i sprzyjają rodzinnym spotkaniom w weekendy. Najaktywniejsze to: Klub Narciarski „Tatry”, Klub Sportowy „Bronek”, Chicago Polish Tennis Organization, Klub Łowiecki „Ostoja” oraz kluby piłkarskie, które uczestniczą w rozgrywkach kilku polonijnych lig na terenie Chicago.

    Istnieje grupa organizacji polonijnych działających jako profesjonalne instytucje kulturalne, takie jak the Paderewski Symphony Orchestra of Chicago (jedyna tego typu instytucja promująca polską muzykę symfoniczną w USA), Towarzystwo Sztuki/Society for Arts (organizator m.in. Festiwalu Filmu Polskiego w Ameryce), Teatr Chopina, a także Wooden Gallery.

    W gronie organizacji zawodowych, najaktywniejsze są Związek Lekarzy Polskich w Chicago, Związek Polsko-Amerykańskich Inżynierów, Advocates Society, Polish American Chamber of Commerce, grupująca przedsiębiorców polskiego pochodzenia, czy Polish American Contractors and Builders Association (PACBA)

    Ogromne znaczenie w życiu Polonii mają instytucje kulturalne. Znakomitym przykładem jest Muzeum Polskie w Ameryce, założone w 1935 roku jako główne archiwum Zjednoczenia Polskiego Rzymsko-Katolickiego, a od 1937 roku działające jako oddzielny podmiot. Jest to największa polonijna instytucja muzealna w Stanach Zjednoczonych. Biblioteka obejmuje blisko 60 tys. woluminów, co czyni ją największym zbiorem poloniców na kontynencie amerykańskim. Przy bibliotece działa również polonijne Towarzystwo Genealogiczne.

    Od 30 lat działa w Chicago Copernicus Center. Dzięki sali mieszczącej do 2 tys. widzów, ośrodek jest miejscem licznych przedstawień teatralnych i kabaretowych, jak również koncertów symfonicznych i estradowych.

    Drukuj Drukuj Podziel się treścią: